ΕΛΛΑΔΑ

Ελλάδα

Αυτός ο φόρος ''αυξάνει'' τα έσοδα των δήμων

Σημαντική αύξηση δείχνουν για τους Κεντρικούς Αυτοτελείς Πόρους (ΚΑΠ) που λαμβάνουν οι δήμοι της χώρας τα στοιχεία των φορολογικών εσόδων για το ερχόμενο έτος, σύμφωνα με όσα έχουν γίνει γνωστά από το προσχέδιο του κρατικού προϋπολογισμού του 2027.

Πιο συγκεκριμένα και σύμφωνα με το θεσμικό πλαίσιο του “Καλλικράτη”, το οποίο υιοθετήθηκε αυτούσιο στον Νέο Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκηση οι ΚΑΠ που αποτελούν το βασικό τακτικό έσοδο των δήμων για να εξυπηρετήσουν τις λειτουργικές τους ανάγκες συνδέονται με συγκεκριμένους φόρους ως ποσοστό αυτών.


Η σύνδεση των ΚΑΠ με τα Φορολογικά Έσοδα

Αναλυτικότερα, και σύμφωνα με το άρθρο 434 του Νέου Κώδικα, οι ΚΑΠ προέρχονται το Φόρο Εισοδήματος Φυσικών και Νομικών Προσώπων (ΦΕΦΝΠ), τον Φόρο Προστιθέμενης Αξίας (ΦΠΑ) και τον Ενιαίο Φόρο Ιδιοκτησίας Ακινήτων (ΕΝΦΙΑ) σε ποσοστά 19,5%, 12% και 11,3% επί των καθαρών εσόδων τους αντίστοιχα.

Στο σύνολό τους τα συγκεκριμένα ποσοστά επ’ αυτών των φόρων συγκεντρώνουν το ιλιγγιώδες ποσό των 9,67 δισ. ευρώ, σύμφωνα με εκτιμήσεις της ΚΕΔΕ το οποίο θα έπρεπε να αποδοθεί στους δήμους.

Σύμφωνα με τα στοιχεία του προσχεδίου του κρατικού προϋπολογισμού 2027, από τους τρεις φόρους που συνδέονται με τους ΚΑΠ, σημαντικά αυξημένα έσοδα παρουσίασε μόνο ο ΦΕΦΝΠ αποδίδοντας 2,038 δισ. στα κρατικά ταμεία.

Στον αντίποδα, οι άλλοι δύο συνδεόμενοι φόροι παρουσιάζουν μειώσεις ως προς τα καθαρά τους έσοδα.

Τα έσοδα του ΦΠΑ αναμένεται να μειωθούν, κατά 196 δις, λόγω “των μειωμένων εσόδων κατά 911 εκατ. ευρώ από την εκτέλεση έργων του Ταμείου συνεπεία της λήξης του προγράμματος”, όπως επισημαίνεται χαρακτηριστικά στο προσχέδιο. Ο δε ΕΝΦΙΑ βαίνει και αυτός μειούμενος κατά 48 εκατ. ευρώ σε σχέση με το 2026, το οποίο προκύπτει από την επέκταση της κατάργησης του φόρου.

Συνεπώς, καταγράφεται μια αύξηση των φορολογικών εσόδων που θεωρητικά χρηματοδοτούν τους Κεντρικούς Αυτοτελείς Πόρους, τα οποία οδηγούν σε μια αύξηση της τάξεως των 400 εκατ. ευρώ “στα χαρτιά” για τους δήμους.


Γιατί η αύξηση και οι πόροι μένουν στα χαρτιά

Ωστόσο, παρά το θεσμικό πλαίσιο οι ΚΑΠ ήδη από το 2011 περιορίζονται σε ιδιαίτερα χαμηλά επίπεδα, τα οποία έχουν καθοριστεί μέσα από το νομοσχέδιο για τις σχολάζουσες κληρονομιές τον Δεκέμβριο του 2025 και στηρίχτηκε στους μνημονιακούς “κόφτες” που εξακολουθούν να υφίστανται από το 2011.

Παρά την έξοδο της χώρας από τα μνημόνια ήδη από το 2018 και την ακόλουθη βελτίωση των μακροοικονομικών δεικτών της χώρας, οι μνημονιακοί “κόφτες” παραμένουν, με αποτέλεσμα οι δήμοι να δυσκολεύονται να αντιμετωπίσουν τις βασικές λειτουργικές τους ανάγκες.

Προ ημερών, με κοινή υπουργική απόφαση που φέρει την υπογραφή του υπουργού Εσωτερικών Θεόδωρου Λιβάνιου, αλλά και του υφυπουργού Εθνικής Οικονομίας Θάνου Πετραλιά, αυξάνει συνολικά μόνο κατά 100 εκατ. ευρώ το βασικό έσοδο των ΟΤΑ για το 2027 σε σχέση με το 2026.

Αναλυτικότερα, το ποσό που διαθέτει το κεντρικό κράτος για τους ΚΑΠ των ΟΤΑ το 2027, ανέρχεται στα 4,246 δισ. ευρώ, με τους ΚΑΠ του 2026 να διαμορφώνονται στα 4,146 δισ. ευρώ, όταν ο αρχικός σχεδιασμός του προϋπολογισμού του 2026 προέβλεπε 4,076 δισ. ευρώ.

Η αύξηση των ΚΑΠ υστερεί αυτής των φορολογικών εσόδων

Την ώρα που δεν εξασφαλίζεται η σύνδεση των φορολογικών εσόδων με τους ΚΑΠ κατ’ εφαρμογή του Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης που ψηφίστηκε τον περασμένο Ιούνιο, η μελέτη που επιμελήθηκαν ΚΕΔΕ και ΕΕΤΑΑ για το λειτουργικό κόστος των δήμων σημειώνει ένα άκρως ανησυχητικό εύρημα για την πορεία των εσόδων της αυτοδιοίκησης.

Τα φορολογικά έσοδα κατά τα έτη 2022-26 που αποδίδονται σύμφωνα με το νομοθετικό πλαίσιο στους δήμους, με την επιφύλαξη της πρόβλεψης, έχουν παρουσιάσει συνολική αύξηση της τάξεως του 45,4%, ενώ οι θεωρητικώς συνδεδεμένοι με τα φορολογικά έσοδα ΚΑΠ σημειώνουν χαμηλότερες πτήσεις με αύξηση μόνο 28,6%.

Το βεβαρυμμένο οικονομικό περιβάλλον των δήμων

Και αυτά λαμβάνουν χώρα σε μια στιγμή που οι δήμοι ταλανίζονται από το ολοένα και περισσότερο αυξανόμενο λειτουργικό τους κόστος.

Η κατάσταση του λειτουργικού κόστους αποτυπώνεται με τα πιο μελανά χρώματα στη μελέτη της ΚΕΔΕ σε συνεργασία με την ΕΕΤΑΑ για το λειτουργικό κόστος των δήμων που ανέδειξε μια “μαύρη τρύπα” της τάξεως των 2,5 δις. ευρώ, το οποίο αναλύεται σε περίπου 1,3 δισ. ευρώ που αφορούν αμιγώς λειτουργικές ανάγκες και 1,2 δισ. ευρώ επενδύσεις, μόνο για το 2025.

 

Πηγή:aftodioikisi.gr

Ακολουθήστε μας