Άνδρος και Νάξος παραμένουν οι μόνες εξαιρέσεις στις Κυκλάδες, μόνο σε 15 μεγάλα νησιά επιτρέπεται η εγκατάσταση ανεμογεννητριών -Καθολικοί περιορισμοί σε δάση και Natura - Στο απυρόβλητο ώριμα έργα άνω των 50 GW

Σχεδόν όλες οι Κυκλάδες, με εξαίρεση την Άνδρο και τη Νάξο, τίθενται εκτός σχεδιασμού για νέα αιολικά πάρκα με το νέο ειδικό χωροταξικό πλαίσιο για τις ΑΠΕ που έθεσε χθες σε διαβούλευση το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, εισάγοντας για πρώτη φορά σαφείς γεωγραφικούς αποκλεισμούς και αυστηρότερα κριτήρια χωροθέτησης για αιολικά και φωτοβολταϊκά έργα.

Αντίστοιχα, στα Δωδεκάνησα οι δυνατότητες ανάπτυξης νέων αιολικών περιορίζονται δραστικά, καθώς από το σύνολο των νησιών παραμένουν επιλέξιμες ουσιαστικά μόνο η Ρόδος και η Κάρπαθος, ενώ το νέο πλαίσιο αναδιαμορφώνει συνολικά τον ενεργειακό χάρτη των νησιωτικών περιοχών.

Η κεντρική πρόβλεψη του νέου χωροταξικού είναι η καθολική απαγόρευση χωροθέτησης νέων αιολικών πάρκων σε νησιά μικρότερα των 300 τετραγωνικών χιλιομέτρων. Η ρύθμιση αυτή αφήνει εκτός σχεδιασμού σχεδόν το σύνολο του νησιωτικού συμπλέγματος του Αιγαίου, διατηρώντας δυνατότητα ανάπτυξης μόνο στα 15 μεγαλύτερα νησιά της χώρας: Κρήτη, Εύβοια, Λέσβος, Χίος, Λήμνος, Σάμος, Κέρκυρα, Κεφαλονιά, Ζάκυνθος, Λευκάδα, Θάσος, Κάρπαθος, Ρόδος, Άνδρος και Νάξος.

Η πρόβλεψη αυτή θεωρείται από τις πιο ισχυρές παρεμβάσεις του νέου πλαισίου, καθώς απαντά σε πολυετείς αντιδράσεις τοπικών κοινωνιών για την εκτεταμένη εγκατάσταση ανεμογεννητριών σε μικρά νησιά με έντονο τουριστικό, περιβαλλοντικό και πολιτιστικό αποτύπωμα όπως για παράδειγμα η Τήνος και η Σκύρος.

Μοναδικές εξαιρέσεις για τα νησιά κάτω από 300 τετραγωνικά χιλιόμετρα, προβλέπεται να υπάρξουν για ειδικές ανάγκες δημοσίου συμφέροντος, όπως η κατασκευή μιας αφαλάτωσης, η ασφάλεια δικτύου ή ανάγκες ενεργειακής επάρκειας σε μη διασυνδεδεμένα ή ευάλωτα νησιά.

Νέοι αποκλεισμοί για αιολικά και φωτοβολταϊκά
Πέρα από τα νησιά, αυστηρότερος γίνεται ο χάρτης αποκλεισμών και στην ηπειρωτική χώρα. Για πρώτη φορά απαγορεύεται η εγκατάσταση αιολικών σταθμών σε περιοχές με υψόμετρο άνω των 1.200 μέτρων, ενώ εκτός σχεδιασμού τίθενται και τα λεγόμενα «απάτητα βουνά», δηλαδή ορεινοί όγκοι ή τμήματά τους χωρίς οδική διάνοιξη, όπως τα Λευκά Όρη, ο Σμόλικας, η Τύμφη, ο Ταΰγετος, τα Άγραφα, ο Πάρνωνας, η Δίκτη και άλλες προστατευμένες ορεινές ενότητες.

Ειδικά για τα αιολικά εισάγονται τρεις βασικοί περιορισμοί. Πρώτος περιορισμός: ο άνεμος. Δεν επιτρέπονται αιολικά σε Δημοτικές Ενότητες όπου το αιολικό δυναμικό είναι χαμηλό, δηλαδή κάτω από 4 μέτρα ανά δευτερόλεπτο. Η λογική είναι ότι αν δεν υπάρχει καλός άνεμος, δεν έχει νόημα να επιβαρύνεται μια περιοχή. Αυτός ο περιορισμός όπως ανέφερε χθες υφυπουργός ενέργειας Νίκος Τσάφος, αποκλείει περίπου τη μισή χώρα ως έκταση, αν και σε μεγάλο μέρος αυτών των περιοχών ούτως ή άλλως δεν υπήρχε σοβαρό επενδυτικό ενδιαφέρον για αιολικά.

Δεύτερος περιορισμός: το υψόμετρο. Προβλέπεται οριζόντια απαγόρευση πάνω από τα 1.200 μέτρα. Το όριο αυτό συνδέεται με τη φυσική διαφοροποίηση που παρατηρείται στα μεγάλα υψόμετρα, ιδίως με τη ζώνη όπου αρχίζει το αλπικό τοπίο. Η επιλογή του ορίου δεν έγινε αυθαίρετα, αλλά με βάση επιστημονικά και διοικητικά κριτήρια.

Τρίτος περιορισμός: οι Ζώνες Ειδικής Προστασίας, δηλαδή οι περιοχές Natura που αφορούν κυρίως την προστασία πουλιών. Στις ΖΕΠ προβλέπεται κατ’ αρχήν απαγόρευση αιολικών. Ήδη στην πράξη, όπως αναφέρθηκε, περίπου δύο στα τρία έργα σε τέτοιες περιοχές απορρίπτονταν μέσω της περιβαλλοντικής αξιολόγησης.

Πλέον η απαγόρευση γίνεται πιο καθαρή. Εξαίρεση μπορεί να υπάρξει μόνο αν συντρέχουν δύο προϋποθέσεις: πρώτον, να το επιτρέπει η ειδική περιβαλλοντική μελέτη μιας περιοχής και δεύτερον, να υπάρχει πολύ καλό αιολικό δυναμικό, δηλαδή περίπου 7,5 μέτρα ανά δευτερόλεπτο.

Την ίδια στιγμή, το σχέδιο ενισχύει τους περιορισμούς σε προστατευόμενες περιοχές. Εκτός από τις ζώνες απολύτου προστασίας, όπου η απαγόρευση ίσχυε ήδη, το νέο πλαίσιο επεκτείνει τους αποκλεισμούς στις ζώνες προστασίας της φύσης, σε οικοτόπους προτεραιότητας και σε μεγάλο μέρος περιοχών ειδικής προστασίας για την ορνιθοπανίδα.

Στα φωτοβολταϊκά, το νέο χωροταξικό μεταβάλλει επίσης σημαντικά το πλαίσιο ανάπτυξης. Για πρώτη φορά τίθεται πλήρης απαγόρευση εγκατάστασης φωτοβολταϊκών σε περιοχές Natura 2000, σε δάση και δασικές εκτάσεις, στα «απάτητα βουνά», αλλά και σε περιοχές με αναβαθμίδες. Αντίθετα, εξακολουθεί να επιτρέπεται η ανάπτυξή τους σε γη υψηλής παραγωγικότητας.

Για τα φωτοβολταϊκά τίθενται επίσης νέα κριτήρια οπτικής και χωρικής ένταξης. Προβλέπεται υποχρέωση ειδικής μελέτης θέασης όταν τα έργα χωροθετούνται κοντά σε αρχαιολογικούς χώρους, μνημεία ή ιστορικούς τόπους, ενώ εισάγονται αποστάσεις ασφαλείας από οικισμούς και περιορισμοί στην κάλυψη του οπτικού ορίζοντα, ώστε να περιορίζεται η οπτική όχληση.

Αυστηρότερο πλαίσιο, αλλά εκτός οι ώριμες επενδύσεις

Το νέο πλαίσιο διατηρεί όρια κάλυψης τόσο για αιολικά όσο και για φωτοβολταϊκά. Για τα αιολικά επαναλαμβάνονται τα ανώτατα ποσοστά ανά δημοτική ενότητα που είναι έως στο 8% ενώ για τα φωτοβολταϊκά ορίζεται μέγιστο ποσοστό εδαφικής κάλυψης 1,5% σε επίπεδο περιφερειακής ενότητας.

Πηγή:protothema.gr